Niemal instynktownie każdy wie, co to jest stres, ponieważ doświadczał go wiele razy w różnych swoich sytuacjach. Wielokrotnie także obserwował, jak działają pod wpływem stresu inni ludzie. Dla przypomnienia dodajmy, że termin 'stres' wprowadził Hans Selye w 1936 roku, pożyczając ten termin od inżynierów ? którzy tak nazywali STAN ZMĘCZENIA MATERIAŁU. Selye wprowadził ten termin dla pewnego stanu organizmu ? jak łatwo się domyśleć ? stanu przeciążenia, który prowadzi do demobilizacji działania człowieka, obniżenia jego odporności psychofizycznej. Warto pamiętać, iż możemy mówić o trzech kategoriach stresu (napięcia).

Istnieje kilka definicji stresu, które można ująć w trzy podstawowe kategorie:

• Stres jako bodziec - przykry, przeszkadzający i odrywający od aktywności: ta kategoria próbuje opisać różnorodne, nieprzyjemne sytuacje wywołujące stres, np. hałas w miejscu pracy, przykre wydarzenie wydalenia z pracy lub choroba.
• Stres jako reakcja na przykry bodziec ze środowiska zewnętrznego: ta kategoria próbuje opisać reakcje, które pojawiają się w ciele i umyśle człowieka w odpowiedzi na nieprzyjemne sytuacje, np. gorsze wykonanie zadania.
• Stres jako dynamiczna relacja pomiędzy człowiekiem, a otoczeniem - która może być oceniana przez jednostkę albo jako wymagająca określonego wysiłku adaptacyjnego, albo przekraczająca możliwości jej sprostania.

Czynniki stresogenne mogą być:

• zewnętrzne ? presja środowiska, przytłaczająca ilość zajęć, zmiana szkoły lub mieszkania, złe warunki pracy, monotonia pracy,

• wewnętrzne (tkwiące w jednostce) ? nierealistyczne oczekiwania, brak poczucia sprawowania kontroli, przynależności, kwalifikacji, przesądy, kompleksy, nieodpowiednie nawyki.

Eustres, to napięcie przyjemne, związane z aktywnością z odpowiednią dawką pobudzenia (uwaga! Ta dawka jest dla każdego inna).

Stres ?zwyczajny?, to stan określonego przeciążenia bodźcami określonego typu (np. pracą) lub brakiem (np. snu, wypoczynku). Może występować akcydensowo (np. zbliża się pilny termin oddania projektu, więc pracujemy pełną parą przez kilkanaście dni bez snu, na kawie). Jeśli trwa dłużej i częściej ? prowadzi do występowania określonych symptomów chorobowych (napięcia i ból karku, bóle głowy, żołądka, kręgosłupa, rozdrażnienie, zmęczenia, kłopoty z pamięcią, obniżenie odporności) lub wręcz pełnego obrazu choroby (np. permanentnych przeziębień, wrzodów żołądka, nerwicy wegetatywnej, depresji, a nawet stłuczeń i złamań).

Stres przedawkowany, chroniczny (za dużo przeciążeń lub braków) prowadzi do zespołu zachowań typu A i w skrajnej postaci manifestuje się tzw. chorobą dyrektorską (udary mózgu, tzw. zawał serca).

Adrenalina ? to hormon stresu odpowiedzialny za wytrzymałość organizmu. W sytuacji pobudzenia ? poziom adrenaliny rośnie. Krew (i tlen) biegnie do mięśni, spowalnia się trawienie a organizm staje się bardziej odporny i ... znieczulony! Gotowy do obrony i walki, czyli w naszych czasach ? do wytężonej pracy, dużego wysiłku, działań wymagających kumulacji całej naszej energii. Ten mechanizm działa sprawnie jeżeli jest regenerowany i zasilany. Działanie dłuższy czas ?w pełnej gotowości?, na wysokich obrotach, 'na wyczerpanych bateriach' prowadzi do stopniowego wypalenia sił organizmu. Organizm domaga się uwagi i reaguje właśnie symptomami choroby, dając sygnał, że już dłużej tak być nie może.